Phẫu thuật lấy tinh trùng từ mào tinh (PESA, MESA)

Với sự phát triển của các kỹ thuật phẫu thuật lấy tinh trùng trong điều trị vô sinh hiêm muộn đã đem đến cơ hội làm bố cho các trường hợp vô sinh nam do không có tinh trùng trong tinh dịch. Các kỹ thuật được sử dụng phổ biến nhất hiện nay bao gồm vi phẫu lấy tinh trùng ở mào tinh (MESA) và lấy tinh trùng bằng chọc mào tinh qua da (PESA).

Yếu tố nam giới chiếm khoảng 30-40% nguyên nhân gây vô sinh – xếp ngang hàng với nhóm vô sinh do nữ giới. Nguyên nhân có thể đến từ yếu tố tâm lý như rối loạn cương dương, không xuất tinh được…; các bệnh lý về hệ thống sinh tinh như viêm, dị tật cơ học, …; hay do di truyền …

phau-thuat-lay-tinh-trung-trong-dieu-tri-vo-sinh-nam-1

Ở tự nhiên, để có thể mang thai, tinh trùng cần vượt qua một chặng đường tương đối “gian nan” khi phải “băng qua” âm đạo, bơi ngược qua lớp niêm mạc tử cung rồi chọn cho mình đúng bên vòi trứng có trứng rụng sau đó vượt qua nó. Chặng đường gian nan này đã làm giảm số lượng tinh trùng đáng kể và chỉ những tinh trùng khoẻ mạnh nhất mới tới được đích.

Hơn thế nữa, Tự nhiên lại yêu cầu không chỉ một mà phải cần cả triệu tinh trùng tới được đích bởi chúng phải đồng thời “tấn công” vào lớp vỏ trong suốt của trứng thì mới đủ để một tinh trùng may mắn lọt vào được vào trong và thụ tinh. Đây là cơ chế để Tự nhiên đảm bảo rằng chỉ có những tinh trùng tốt nhất mới có thể thụ tinh để sinh ra những thế hệ sau khoẻ mạnh nhất.

Chính vì vậy trước đây, điều trị cho các đối tượng bệnh nhân có ít tinh trùng, tinh trùng di động yếu và đặc biệt là nhóm không có tinh trùng trong tinh dịch – azoospermia – là thử thách vô cùng to lớn với các bác sĩ và ở nhiều trường hợp là bất khả thi.

phau-thuat-lay-tinh-trung-trong-dieu-tri-vo-sinh-nam-2

Sự phát minh ra kĩ thuật Thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) và đặc biệt là kĩ thuật Tiêm tinh trùng vào bào tương noãn (ICSI) vào năm 1992 là một cuộc cách mạng –  một phép màu cho nhóm bệnh nhân nói trên. Với trang thiết bị cần thiết và đội ngũ chuyên viên phôi có trình độ chuyên môn cao với mỗi noãn bào (trứng) việc thụ tinh nay chỉ còn cần một tinh trùng khoẻ mạnh duy nhất thay vì hàng triệu triệu tinh trùng như trong tự nhiên.

Điều này hàm ý rằng: chỉ cần một số lượng ít ỏi tinh trùng, thậm chí là một tinh trùng duy nhất – người bệnh đã có cơ hội được làm cha. Vấn đề duy nhất được đặt ra ở đây là: làm thế nào để tìm và lấy được những  tinh trùng đó?

Khi thực hiện xét nghiệm tinh dịch, nếu không thu được tinh trùng di động nào sau khi ly tâm hay bệnh nhân đã được chẩn đoán azoospermia (do tắc nghẽn và một số thể không do tắc nghẽn) từ trước đó thì các thủ thuật lấy tinh trùng từ mào tinh và tinh hoàn sẽ được cân nhắc. Các thủ thuật thường dùng bao gồm: lấy tinh trùng bằng chọc mào tinh qua da (PESA), vi phẫu thuật lấy tinh trùng ở mào tinh (MESA)…

Việc lựa chọn phương pháp nào sẽ tuỳ thuộc vào tình trạng của bệnh nhân và khả năng của cơ sở y tế.

MESA – vi phẫu lấy tinh trùng ở mào tinh

MESA thường được chỉ định trong các trường hợp không có tinh trùng ở tinh dịch do nguyên nhân tắc nghẽn và việc phẫu thuật sửa chữa đoạn tắc không khả thi. Cách thực hiện là bộc lộ hai bên tinh hoàn rồi lấy tinh trùng bằng cách hút từ hai bên mào tinh. Thủ thuật có thể được thực hiện dưới gây mê toàn thân. Thời gian thực hiện trong khoảng 30’ và sau 2 giờ nghỉ ngơi bệnh nhân có thể xuất viện.

phau-thuat-lay-tinh-trung-trong-dieu-tri-vo-sinh-nam-3

Ưu điểm của MESA: Cho hiệu quả cao, có thể thu được tinh trùng trong 90% các trường hợp chọc (theo nghiên cứu của tác giả Gangrade 2013 trên Clinics), tinh trùng chọc có thể được trữ đông để dùng sau này. Các nghiên cứu phân tích tổng hợp meta-analysis đã cho thấy không có sự khác biệt trong các mẫu tinh trùng lấy từ tinh hoàn tươi và sau rã đông về tỉ lệ thụ tinh và làm tổ cũng như thai phát triển.

PESA – lấy tinh trùng bằng chọc mào tinh qua da

PESA cũng được chỉ định khi bệnh nhân không thể thực hiện các phẫu thuật sửa chữa đoạn tắc đường dẫn tinh. PESA là thủ thuật chọc qua da – khác với MESA là tinh hoàn và mào tinh không được bộc lộ hoàn toàn nên có khả năng sẽ gây tổn thương mào tinh và xơ hoá. Tuy nhiên đây không phải là vấn đề đáng lo ngại ở những bệnh nhân này do không làm thay đổi tình trạng bệnh.

Thủ thuật cũng được thực hiện dưới gây mê.

Thời gian thực hiện trong khoảng 15’ và bệnh nhân sẽ được ra viện sau 2 giờ nghỉ ngơi.

phau-thuat-lay-tinh-trung-trong-dieu-tri-vo-sinh-nam-4

Ưu điểm của PESA: Cho hiệu quả thu được tinh trùng cao, khoảng 80% số ca chọc PESA do tắc nghẽn đường dẫn tinh sẽ thu được tinh trùng (theo nghiên cứu của tác giả Yafi năm 2013 trên Urology và Gorgy năm 1998 trên A.R. review). Tinh trùng thu được từ MESA hay PESA mà có vận động bình thường thì tỉ lệ tổn thương vật liệu di truyền là dưới 1% và có hiệu quả hoàn toàn ngang với tinh trùng của người hiến (theo nghiên cứu của Ramos năm 2002).

Trong trường hợp PESA hay MESA thất bại, cần cân nhắc tiến hành các thủ thuật chọc sinh thiết tinh hoàn hay vi phẫu tinh hoàn với tỉ lệ thành công thấp hơn và mức độ xâm lấn cao hơn.

Tại trung tâm IVF – Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc, chúng tôi có khả năng tiến hành các thủ thuật nêu trên với đội ngũ chuyên gia được đào tạo ở châu Âu có nhiều năm kinh nghiệm.

Quan trọng hơn, các mẫu tinh trùng sẽ được trực tiếp xử lí, lưu trữ hay tiến hành ICSI bởi “những đôi tay hàng đầu” – các chuyên viên phôi học khéo léo và dày dạn kinh nghiệm –  sự đảm bảo chắc chắn cho khả năng thành công của chu kỳ IVF.

Mọi chi tiết xin vui lòng liên hệ:

Trung tâm IVF Hồng Ngọc – Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc

 Add: Tầng 14, số 55 Yên Ninh, Ba Đình, Hà Nội

Hotline: 0915.960.139 – 0915.330.016

Tel: +(84-24) 3927 5568 ext 6820/6825

Mail: arthongngoc@hongngochospital.vn