Nguy cơ vô sinh nam do biến chứng bệnh quai bị

Quai bị là loại bệnh dễ mắc, dễ lây lan, có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm như tổn thương hệ thần kinh, nhồi máu phổi, viêm tụy, viêm buồng trứng và đặc biệt là viêm tinh hoàn và mào tinh hoàn – nguyên nhân phổ biến gây vô sinh nam.

Cơ chế gây bệnh quai bị

Đây là căn bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ và độ tuổi vị thành niên, người lớn cũng có thể mắc nhưng với tỷ lệ thấp hơn. Bệnh quai bị do virus lây truyền qua đường hô hấp, đường ăn uống, qua nước bọt khi người bệnh nhân nói chuyện, ho, hắt hơi…Khi nhiễm bệnh, virus sẽ nhân lên nhanh chóng trong khoang tỵ hầu và các hạch bạch huyết. Virus phát triển trong huyết thanh từ 12-15 ngày sau nhiễm rồi lan ra các cơ quan khác trên cơ thể.

nguy-co-vo-sinh-nam-do-bien-chung-benh-quai-bi-1

Thời gian lây nhiễm bệnh từ 6 ngày trước khi sưng tuyến mang tai cho đến 2 tuần sau khi có những triệu chứng bệnh lý rõ rệt. Biểu hiện dễ nhận thấy nhất của bệnh là sốt kèm theo sưng một hoặc cả hai bên mang tai. Ngoài ra, một số cơ quan khác có thể bị viêm như tuyến nước bọt, tuyến sinh dục (tinh hoàn hoặc buồng trứng)…

Quai bị có thể gây vô sinh hiếm muộn nam giới

Viêm tinh hoàn là biến chứng thường gặp nhất của bệnh quai bị ở nam giới sau tuổi dậy thì với tỉ lệ có thể từ 20-35%. Khi bị viêm, tinh hoàn sẽ đau và sưng to, kèm theo biểu hiện sốt. Quá trình teo tinh hoàn sẽ diễn ra với khoảng 50% trường hợp bệnh nhân mắc bệnh và sẽ diễn tiến trong vòng 1-6 tháng sau khi bị viêm cấp tính. Sự sinh tinh sẽ giảm dần thậm chí có thể mất hẳn. Nếu bị viêm cả 2 bên tinh hoàn, bệnh nhân có thể bị vô sinh nam hoàn toàn.

nguy-co-vo-sinh-nam-do-bien-chung-benh-quai-bi-2

Do đó, để duy trì khả năng sinh sản, nam giới có thể đến các trung tâm điều trị vô sinh để trữ lạnh tinh trùng khi chất lượng của chúng chưa suy giảm nhiều. Việc lưu trữ tinh trùng trong những trường hợp quai bị nên được thực hiện khi chưa lập gia đình hoặc chưa có con. Còn ở nữ giới, viêm buồng trứng do bị quai bị rất hiếm gặp và ít có ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.

Phòng ngừa các biến chứng khi mắc quai bị

Để phòng ngừa biến chứng nguy hiểm của căn bệnh này, trẻ nhỏ khi được 1 tuổi cần được tiêm vắc-xin phòng quai bị. Khi bị quai bị tốt nhất nên tới các cơ sỏ ý tế để thăm khám và điều trị và nên cách ly với mọi người, đặc biệt là các bé trai chưa mắc bệnh lần nào thì không nên tiếp xúc với người đang bị quai bị.

nguy-co-vo-sinh-nam-do-bien-chung-benh-quai-bi-3

Khi mắc quai bị, bệnh nhân nên được cách ly ít nhất 2 tuần kể từ khi phát hiện bệnh, vệ sinh răng miệng sạch sẽ, ăn thực phẩm dễ tiêu hoá, đắp ấm vùng sưng để giảm đau tại chỗ và sử dụng thuốc hạ sốt. Trường hợp nặng hơn khi đã viêm tinh hoàn thì người bệnh nên mặc quần lót nâng tinh hoàn để giảm đau, chú ý nghỉ ngơi và hạn chế vận động.